Knie versterken na operatie

Knie versterken na operatie

Een knie-operatie zoals het plaatsen van een nieuwe ‘voorste- of achterstekruisband’, of het plaatsen van een ‘nieuwe knie’ is ingrijpend. Je zult merken dat na de operatie de spiermassa van het geopereerde been enorm is afgenomen. Vooral de bovenbeenspieren (quadriceps) en specifiek de vastus medialis. Dit is het spiergedeelte dat van de lies naar de binnenzijde van de knie loopt.

In dit artikel vertel ik je welke oefeningen je moet doen om de spiermassa zo snel mogelijk weer terug te krijgen.

Eerste 6 tot 8 weken

Vaak zijn de eerste 6 tot 8 weken na een knie-operatie de weken dat je nog voorzichtig moet doen. Het zou goed kunnen dat je met 1 of 2 krukken loopt om de knie nog te ontzien. Waarschijnlijk is de knie nog dik en heb je moeite met buigen en strekken.  

De eerste 6 tot 8 weken zul je merken dat de zwelling en pijn minder worden. Verder zal de bewegelijkheid van de knie toenemen, en vooral de buiging. 

Belangrijk: voer de oefeningen uit op geleide van pijn. Wanneer je merkt dat een oefeningen pijnlijk is, pas dan de oefening aan. Je kunt kiezen voor minder herhalingen, het been minder ver te heffen, of de oefening met minder kracht uit te voeren. Spiervermoeidheid zoals spierpijn is een normaal verschijnsel en betekent dat je de spier belast. Het trillen van de spier tijdens een oefening is ook een normaal verschijnsel van vermoeidheid. Dit zal gedurende de trainingsperiode steeds minder worden.

Spierversterkende oefeningen

Je kunt onderstaande oefeningen veilig uitvoeren.

Wanneer een oefening nog niet lukt, sla deze dan over en probeer de volgende oefening. Je kunt de oefening altijd later (een paar dagen of weken) weer proberen.

Hoevaak: 2 tot 5 keer per dag. Luister naar je knie, deze vertelt je namelijk of je teveel oefent. Wordt je knie dik, warm en pijnlijk na het oefenen probeer dan wat minder (intensief) te oefenen. Bij twijfel overleg je met je fysiotherapeut.

Hoelang: gemiddeld genomen zijn deze oefeningen voor de eerste 6 weken NA de operatie. Na 6 weken merk je wellicht dat de oefeningen niet zwaar genoeg meer zijn. Je zult dan nieuwe of zwaardere oefeningen moeten gaan doen.

quadriceps trainen in ruglig

Oefening 1.

Doel: quadriceps (bovenbeenspieren) activeren

  1. Ga zitten met een rolletje / opgerolde handdoek (van ongeveer 10cm) onder de knie.
  2. Strek de knie
  3. Hou dit 5 sec vast en herhaal 10 keer.
Quadriceps

Oefening 2. 

Doel: quadriceps (bovenbeenspieren) activeren

  1. Ga zitten op een stoel
  2. Strek het onderbeen en laat het weer zakken op de grond
  3. hou dit 2 tot 5 sec vast en herhaal 5 tot 10 keer.

Variatie:  nog te weinig kracht in het been om dit uit te voeren? Plaats het niet-geopereerde been achter het geopereerde been en help mee.

Oefening 3.

Doel: quadriceps (bovenbeenspieren) activeren 

  1. Ga zitten met het been gestrekt.
  2. Druk de knie in de bank
  3. hou dit 5 sec vast en herhaal 10 keer.

Oefening 4.

Doel: quadriceps (bovenbeenspieren voorzijde) trainen.

  1. Ga liggen op de rug
  2. hef het been gestrekt en leg weer neer.
  3. Herhaal dit 10 keer.

Oefening 5.

Doel: quadriceps (Vastus medialis) trainen

  1. Ga zitten met het been gestrekt.
  2. Draai het gehele been naar buiten toe, zodat de binnenkant van het been meer naar boven komt te liggen
  3. Hef het gehele been en laat weer rustig zakken.
  4. hou dit 5 sec vast en herhaal 10 keer.
Knie heffen been trainen

Oefening 6.

Doel: quadriceps (bovenbeenspieren) trainen

  1. Ga staan aan het aanrecht
  2. Hef het been dat je wilt trainen.
  3. Herhaal dit tot er spiervermoeidheid optreed. 

Oefening 7.

Doel: hamstrings (bovenbeenspieren achterzijde) trainen

  1. Ga staan aan het aanrecht
  2. Buig het onderbeen zodat de hiel omhoog komt.
  3. Hou dit 2 tot 5 sec vast. Herhaal dit 10 keer

Let op: Als de knie het buigen nog niet volledig toelaat, buig dan zo ver dit lukt.

Oefening 8.

Doel: hamstrings (bovenbeenspieren achterzijde) versterken

  1. Ga staan aan het aanrecht
  2. Strek het gehele been naar achter toe.
  3. Herhaal dit 10 keer

Oefening 9.

Doel: heup abductoren trainen

  1. Ga staan aan het aanrecht
  2. Strek het gehele been zijwaarts
  3. Herhaal dit 10 keer

Oefening 10.

Doel: heup buigers trainen

  1. Ga zitten op een stoel
  2. Buig het bovenbeen omhoog
  3. Hou 2 seconden vast en herhaal dit 10 keer

Extra stevigheid voor je knie?

Een kniebrace of kniebandage kan prettig zijn voor extra ondersteuning aan de knie.

Ik raad dit vooral aan bij mensen die veel knieklachten hebben en nog niet geopereerd willen worden.

Brace, bandage of combi
Een brace voorkomt dat je een bepaalde beweging niet kunt maken. Een bandage is meer een strakke kous en heeft daardoor meer een ondersteunde functie. Je ziet ook combinatie’s van deze 2, een bandage met belijningen voor extra ondersteuning. 

Welke heb ik nodig?
Dit hangt af van erg je knieklachten zijn. Bij zware instabiliteit waarbij je knie duidelijk naar binnen of buiten zwikt, of na een zwaar trauma is een klassieke kniebrace met veel support een goede optie zoals de Bauerfeind Genutrain S.

Bij matige instabiliteit kan een bandage of een combinatie hiervan een goede optie zijn. Bauerfeind biedt dit aan met de Genutrain brace. Ze hebben ervoor gekozen dit een brace te noemen maar eigenlijk vind ik het meer een bandage met extra support.

 

Goede of slechte kwaliteit
Bauerfeind vind ik zelf een goed merk en ik werk graag deze braces. Andere goede merken zijn: Push Sports, en Thuasne. Je voelt duidelijk kwaliteitsverschil tussen deze brace en een goedkopere. Blijf graag weg van de braces die op Aliexpress worden aangeboden. Hiervan is de kwaliteit helaas erg slecht.

Helaas worden steeds vaker door Nederlandse webshop aanbieders ook braces van Alieexpress aangeboden. Helaas gebeurd dit ook op Bol.com en deze kniebrace is hier een voorbeeld van. Ik heb deze zelf besteld via Aliexpress en de kwaliteit van dit product is echt om te huilen. Lees daarom eerst goed de reviews over een brace maar beoordeel ook of de reviews betrouwbaar en echt zijn. Ga er vanuit dat een goede kniebrace/bandage minstens 40 euro kost. 

Wil je toch voor een goedkopere bandage gaan dan raad ik deze aan. Deze merkloze bandage heeft echter geen extra steun maar voldoet als bandage.

Heb je vragen over een bandage of brace? Laat dan een comment achter onderaan deze pagina.

Na 8 weken

Na een periode van 8 weken kun je de oefeningen langzaam gaan verzwaren als de knie dit toe laat. Op fysiologisch niveau is de knie aan het herstellen en de belastbaarheid is inmiddels iets vergroot. Waarschijnlijk zal de knie nu iets minder dik zijn, en wellicht ook minder warm. Je zult waarschijnlijk gemerkt hebben dat de oefeningen van de eerste 8 weken steeds gemakkelijker gaan. Hoewel het kan zijn dat de knie nog wel iets gevoelig is mag je in veel gevallen toch de moeilijkheidsgraad van de oefeningen laten toenemen. Let wel op, als je nog echt veel pijn hebt na het doen van de oefeningen, dan is het beter nog even te wachten met het verzwaren van de oefeningen. Twijfel je hierover, overleg dan met een fysiotherapeut. Hij/zij kan hier een goede inschatting over geven.

42 reacties op “Knie versterken na operatie”

  1. Hallo Sjoerd,
    Begin december 2021 hen ik een Hemi knieprothese gehad. De revalidatie gaat aardig. De meeste oefeningen van deze pagina gaan goed alleen bij de nrs 6 en 7 en vooral 10 heb ik pijn aan de buitenkant van de knie en aan de binnenkant met boven de knie.
    Naast deze oefeningen fiets ik 3 a 4 keer per dag 10 minuten op de hometrainer met het zadel op de normale stand en weerstand 2. Dat gaat goed. Ook kan ik al redelijk goed doorlopen op de trap omhoog, omlaag een paar treden en nog niet de hele trap. Ook ga ik een paar keer per week 5 minuten op de crosstrainer zonder weerstand. Dat gaat ook goed.
    Buiten gebruik ik wel nog een kruk voor alle zekerheid.

    Mijn vraag is hoe jij tegenover het gebruik van fitness apparaten staat in dit stadium? En dan met name de leg-press, de leg-curl en leg-extension. Dit omdat mijn fysio me deze al 2x per week laat gebruiken sinds 19 dagen na de operatie omdat dit de knie sterker zou maken. Vooral de leg-extension kost mij heel veel moeite (en doet pijn) en ik heb er dan ook mijn twijfels over of dit nog niet te vroeg is.

    Graag hoor ik jouw mening hierover.

    Vriendelijke groet,
    Annette

    1. Sjoerd Commandeur

      Hoi Annette,
      Het is nu ongeveer zes weken geleden na je knie operatie. Wat ik uit je verhaal opmaak is dat je revalidatie goed verloopt. Je kunt al goed fietsen en de crosstrainer gebruiken. Dat je nog last hebt bij oefeningen is zeker niet gek. Na een knieprothese operatie is een vaak gehoorde klacht dat mensen langdurige pijn klachten houden.
      Apparaten als leg press, leg curl en leg extension kun je gebruiken mits ze op een licht gewicht staan. Alhoewel ik de leg curl en leg extension binnen zes weken eigenlijk nooit gebruik. Maar dat is mijn persoonlijke aanpak. Ik probeer dan meer oefeningen doen met eigen lichaamsgewicht te doen.

      Ik denk dat het verstandig is om met je fysio te overleggen of je wellicht andere oefeningen kunt doen als je hier niet goed bij voelt. Zeker als veel napijn ervaart van de oefeningen. Uiteindelijk is de ideale therapie een combinatie van jouw bevindingen en de kennis van jouw fysiotherapeut. Veel succes met je revalidatie.

      Gr. Sjoerd

  2. Twee weken geleden is bij mij een volledige knieprothese geplaatst. Ik doe vijf maal per dag de oefeningen uit het programma. Mijnvraag is of ik in dit programma ook mijn hometrainer kan inpassen en zo ja met welke frequentie en duur.

    1. Sjoerd Commandeur

      Hoi Thomas,
      Goede vraag! Je kunt 2 weken na de operatie proberen om op de hometrainer te fietsen. Echter kan het probleem zijn dat je knie nog niet voldoende buigt om het fietspedaal helemaal rond te trappen.

      Dit wisselt erg van persoon tot persoon. Als je voldoende buiging van het knie gewricht hebt, kun je dit uiteraard voorzichtig proberen.
      2x per dag 5 minuten is dan voldoende.

      Eigenlijk vind ik het de eerste weken na de operatie niet zo belangrijk of je 5 of 10 minuten kunt fietsen. Ik vind het vooral belangrijk dat je kunt fietsen op de hometrainer. Let op, bij veel mensen lukt dit nog niet na 2 weken. In de meeste gevallen lukt het wel voor 6 weken na de operatie.

      Zet je zadel zo hoog mogelijk in het begin zodat je kniebuiging niet te groot hoeft te zijn.

      Let op: forceer niets.

      Ik ben bezig een online revalidatieprogramma te ontwikkelen zodat mensen de eerste 18 weken na de operatie aan de slag kunnen. Helaas is deze nu nog niet af.

      Succes!

  3. 30 augustus heb ik een tweede halve knieprothese gekregen. Wat mij het meestrijden was gebleven was de pijn in het been doordat ik bij het lopen niet goed “afrolde” nu probeer ik er goed op te letten. Maar wat kan ik doen om het te voorkomen? Daarbij kan het herstel niet snel genoeg gaan. Moet ik mij ongerust maken dat ik mijn knie niet kan buigen, geen spierkracht heb en dus met ondersteuning mijn been op krukje of in bed moet leggen.

    1. Sjoerd Commandeur

      Hoi Jet,

      Bedankt voor je verhaal.
      Je bent nu 1,5 week verder na de operatie. Dat is nog heel kort. Het afrollen kun je stimmuleren door grotere stappen te zetten maar dat is zo net na de operatie heel lastig. Ik zou vooral proberen te focussen op het looppatroon tijdens het lopen. Maar om wellicht is dat de eerste weken nog wat te veel gevraagd. De punten die je beschrijft zijn niet zorgelijk. Het is niet gek dat je nog niet volledig kunt buigen en geen spierkracht hebt. Wel is het belangrijk om nu te starten met mobiliserende oefeningen. Knie mobiliserende oefeningen

      Mocht je er niet uit komen laat het mij dan weten dan kan ik je helpen.

      Gr. Sjoerd

      1. Beste Sjoerd,
        14 dagen geleden brak bij een val m’n knieschijf in 2en. Eea is geopereerd en intern vastgezet dmv metaalconstructie. Verder heb ik n brace. M’n been is gestrekt daardoor.
        Ik heb helaas nog geen fysiotherapie (teveel patiënten), maar over n week of 2.
        Zelf oefen ik wat met tenen naar me toe trekken, enkels draaien, div. spiergroepen in bovenbenen en billen aanspannen.
        Helaas weet ik verder niet wat te doen. Voel me zonder instructies ook onzeker. Ik ben vrouw van 64.
        Alvast hartelijk bedankt

        1. Sjoerd Commandeur

          Hoi Els,

          Hoe de eerste 6 weken er voor je uit zien wordt voornamelijk bepaald door het beleid van de arts.
          Het hangt er namelijk vanaf hoe lang je knie in 0 graden wordt gefixeerd met de brace. Zo lang je de knie niet kunt buigen door de brace kun je alleen oefeningen doen vanuit je heup en enkel. Rondjes draaien met je enkel, je enkel heen en weer bewegen is dan belangrijk om te doen. Vanuit je heup kun je bewegingen doen zoals zijwaarts en voorwaarts bewegen met gestrekt been. Zoals oefening 4,5,8 en 9.
          Zodra de brace afgaat en je mag bewegen ga dan starten met ‘onbelaste mobiliserende oefeningen’ Dit zijn oefeningen waarbij je je knie voorzichtig gaat bewegen maar zonder kracht te gebruiken. Voorbeelden van oefeningen vind je hier mobiliserende oefeningen knie na operatie

          Globaal overzicht van doelen
          Je doelen na 6 weken zijn:
          – de bewegelijkheid van je knie in buiging en strekking verbeteren
          – de bewegelijkheid van de knieschijf verbeteren

          Na 8 weken:
          – rustig starten met meer kracht op de knie op geleide van pijn. Zorg ervoor dat je knie niet dik wordt na oefenen, anders moet je minder doen.
          – de bewegelijkheid van je knie in buiging en strekking verder verbeteren
          – de bewegelijkheid van de knieschijf verder verbeteren

          Na 12 weken:
          – verder opvoeren van kracht op de knie.
          – de bewegelijkheid van je knie in buiging en strekking verder verbeteren
          – stabiliteit knie verbeteren. voorbeelden van oefeningen vind je hier: Knie stabiliserende oefeningen

          Als je een foto van je knie naar mij stuurt kan ik je situatie beter inschatten.

          Kom je er niet uit laat het dan weten.

          Gr. Sjoerd

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.